КИРИШҮҮ4 ЧЕК АРАЛАРЫ ЖАНА ДҮЙНӨ ЖҮЗҮНДӨ АЛГАН ОРДУ6 1.1. Кыргызстан жер планетасынын бетинде6 1.2. Кыргызстандын чек аралары7 1.3. Кыргызстандын дүйнө жүзүндө алган орду10 2. РЕЛЬЕФИ, ГЕОЛОогиялык ТҮЗҮЛҮШҮ ЖАНА КЕН БАЙЛЫКТАРЫ13 2.1. Кыргыз Республикасынын аймагынын жалпы орографиялык схемасы13 2.2. Геологиялык өнүгүү тарыхы, рельефинин калыптанышы жана тектоникасы22 2.3. Байыркы муз каптоолор29 2.4. Рельефтин жалпы мүнөздөрү32 2.5. Кен байлыктары41 3. КЛИМАТЫ46 3.1. Климатты калыптандыруучу негизги факторлор46 3.2. Климат түзүүчү элементтердин өзгөчөлүктөрү50 3.3. Климаттын бийиктик алкактары жана региондор боюнча өзгөчөлүктөрү61 4. МӨҢГҮЛӨР ЖАНА КӨП жылдЫК ТОНДОР65 4.1. Мөнгүлөрдүн таралышы65 4.2. Мөнгүлөрдүн таралышындагы жалпы закон ченемдүүлүктөр70 4.3. Кар көчкүлөр75 4.4. Көп жылдык тоңдор79 4.5. Мөнгүлөрдүн жаратылыштагы жана эл чарбасындагы мааниси83 5. СУУЛАРЫ86 5.1. Дарыялары (агын суулары)86 5.2. Сел агымдары98 5.3. Көлдөр жана суу сактагычтар102 5.4. Жер алдындагы суулар107 5.5. Жер көчкүлөр113 5.6. Агын сууларды, көлдөрдү жана жер алдындагы сууларды булгануудан сактоо жана сарамжалдуу пайдалануу117 6. ТОПУРАГЫ122 6.1. Топурак түзүүчү негизги факторлор122 6.2. Тоо топурактарынын өзгөчөлүктөрү125 6.3. Кыргызстандын аймагындагы топурактардын таралышындагы жалпы закон ченемдүүлүктөр126 7. ӨСҮМДҮКТӨРҮ131 7.1. Өсүмдүктөрдүн таралышындагы негизги закон ченемдүүлүктөр131 7.2. Өсүмдүктөрдүн бийиктик алкактуулук боюнча таралышы133 8. ЖАНЫБАРЛАРЫ140 8.1. Жаныбарлардын таралышындагы закон ченемдүүлүктөр140 8.2. Жаныбарлардын ар түрдүүлүгү жана бийиктик алкактуулук боюнча таралышы141 8.3. Сейрек учуроочу жана жоголуп бара жаткан жаныбарлар146 9. ЛАНДШАФТТАРЫ149 9.1. Ландшафттарды түзүүчү факторлор жана ландшафттардын структурасы149 9.2. Ландшафттардын мейкиндик боюнча таралыш закон ченемдүүлүктөрү150 9.3. Маданий ландшафттары157 10. ФИЗИКАЛЫК-ГЕОГРАФИЯЛЫК РАЙОНДОШТУРУУ160 10.1. Кыргызстандын аймагын райондоштуруунун принциптери160 10.2. Түндүк Тянь-Шань161 10.3. Ысык-Көл ойдуну172 10.4. Борбордук Тянь-Шань179 10.5. Ички Тянь-Шань185 10.6. Түштүк-Батыш Тянь-Шань199 10.7. Алай-Түркстан207 10.8. Алай өрөөнү212 11. ЖАРАТЫылышты КОРГОО ЖАНА КОРУКТАР216 11.1. Жаратылыш ресурстары жана аларды пайдалануу216 11.2. Кыргызстандагы жаратылышты коргоонун маселелери218 11.3. Корголуучу жана өзгөчө корголуучу жайлар, сейрек кездешүүчү жана жоголуп бара жаткан жаныбарлар222 ТЕРМИНДЕРДИН ЖАНА ТҮШҮНҮКТӨРДҮН СӨЗДҮГҮ229