Кириш сөз3 1. Географиялык карталар жана алардын топторго бөлүнүшү8 2. Жердин литосферасы жана рельефи11 2.1. Материктердин жана океандардын келип чыгышы11 2.2. Жердин рельефи15 3. Жердин атмосферасы жана климаты17 3.1. Жер бетиндеги жан-жаныбарлардын, өсүмдүктөрдүн тиричилигиндеги атмосферанын ролу. Абанын температурасынын жана басымдарынын таралышы, жаан-чачындардын бөлүнүшү17 3.2. Аба массалары20 3.3. Туруктуу шамалдар21 3.4. Климаттык алкактар22 4. Дүйнөлүк океан - гидросферанын негизги бөлүгү25 4.1. Дүйнөлүк океан суулары, алардын келип чыгышы25 4.2. Суу массалары. Суу массаларынын типтери26 4.3. Океандагы суулардын кыймылы27 4.4. Океандагы муздардын таралышы29 4.5. Жаратылыштагы суунун айланышы29 4.6. Дүйнөлүк океандагы тиричилик31 5. Географиялык кабык33 5.1. Географиялык кабыктын өзгөчөлүктөрү жана анын түзүлүшү33 5.2. Жердин жаратылышынын калыптанышындагы тирүү организмдердин ролу35 5.3. Географиялык кабыктын өнүгүшүнүн мыйзам-ченемдүүлүгү37 5.4. Географиялык кабык менен адамдын өз ара таасири39 6. Жаратылыш комплекси43 6.1. Жаратылыш комплекстеринин түзүлүшү жана алмашуусу43 F. 6.2. Жаратылыш комплекстеринин түздүктөрдөгү зоналуулугу45 6.3. Зоналуулуктун узундуктар боюнча өзгөрүшү47 6.4. Тоолордун бийиктик алкактуулугу47 6.5. Океандын жаратылыш комплекстеринин алмашылышы49 7. Дүйнөнүн калкы жана саясий картасы51 7.1. Калктын материктерде отурукташуусу51 7.2. Дүйнөнүн азыркы кездеги саясий картасы51 8. Африка53 8.1. Жаратылыш шарттары53 8.1.1. Африканын физикалык-географиялык абалы53 8.1.2. Африканы изилдөө55 8.1.3. Материктин рельефи жана кен байлыктары56 8.1.4. Климаты58 8.1.5. Ички суулары62 8.1.6. Жаратылыш зоналары66 8.1.7. Антропогендик жаратылыш комплекстери72 8.1.8. Калкы жана саясий картасы75 8.2. Африканын жаратылыш аймактары жана алардагы ири өлкөлөр77 8.2.1. Түндүк Африка77 8.2.2. Борбордук (экватордук) Африка78 8.2.3. Чыгыш Африка79 8.2.4. Түштүк Африка80 9. Инди океаны82 9.1. Океандын физикалык-географиялык абалы82 9.1.1. Океанды изилдөө тарыхынан82 9.1.2. Океандын түбүнүн рельефи. Кен байлыктары83 9.1.3. Климаты84 9.1.4. Океандын органикалык дүйнөсү85 9.1.5. Жаратылыш алкактары86 9.1.6. Океандагы чарбачылык иштердин түрлөрү87 10. Австралия89 10.1. Жаратылыш шарттары89 10.1.1. Материктин физикалык-географиялык абалы89 10.1.2. Ачылышы жана изилдөө тарыхы91 10.1.3. Материктин рельефи92 10.1.4. Климаты93 10.1.5. Ички суулары94 10.1.6. Жаратылыш зоналары96 10.1.7. Адамдын жаратылышты өзгөртүүдөгү ролу жана азыркы кездеги абалы99 10.1.8. Калкы, анын жайгашуусу. Жергиликтүү калк101 10.2. Жаратылыш аймактары102 10.2.1. Түндүк Австралия102 10.2.2. Батыш жана Борбордук Австралия102 10.2.3. Чыгыш Австралия103 Австралия союзу103 10.2.4...................... 11. Тынч океаны105 11.1. Жаратылыш шарттары105 11.1.1. Физикалык-географиялык абалы105 11.1.2. Изилдөө тарыхынан115 11.1.3. Океандын түбүнүн рельефи, кен байлыктары106 11.1.4. Климаты108 11.1.5. Органикалык дүйнөсү109 11.1.6. Океандагы чарбалык иштердин түрлөрү111 12. Океания113 12.1. Жаратылыш шарттары113 12.1.1. Физикалык-географиялык абалы113 12.1.2. Климаты114 12.1.3. Топурагы жана өсүмдүктөрү115 12.1.4. Океанияга калктын отурукташуусу жана азыркы кездеги калкы117 13. Антарктида119 13.1. Физикалык-географиялык абалы119 13.1.1. Антарктиданын ачылышы, аны изилдөөлөр119 13.1.2. Рельефи123 13.1.3. Климаты124 13.1.4. Өсүмдүктөр жана жаныбарлар дүйнөсү. Жаратылыш ресурстары125 14. Түштүк Америка127 14.1. Физикалык-географиялык абалы127 14.1.1. Түштүк Американын ачылышы жана изилдениши127 14.1.2. Рельефи130 14.1.3. Климаттык шарттары132 14.1.4. Ички суулары134 14.1.5. Материктин органикалык дүйнөсүнүн өзгөчөлүктөрү. Жаратылыш зоналары137 14.1.6. Антропогендик жаратылыш комплекстери143 14.1.7. Калкы жана саясий картасы144 14.2. Түштүк Американын жаратылыш аймактары жана алардагы ири өлкөлөр146 14.2.1. Материктин чыгыш бөлүгү. Амазония азония146 14.2.2. Анды кырка тоолору148 15. Түндүк Америка149 15.1. Материктин жаратылыш шарттары149 15.1.1. Физикалык-географиялык абалы жана материкти изилдөө тарыхы149 15.1.2. Рельефи жана кен байлыктары151 15.1.3. Климаты152 15.1.4. Ички суулары155 15.1.5. Жаратылыш зоналары157 15.1.6. Адам баласынын иш-аракетинен жаратылыш шарттарынын өзгөрүшү160 15.1.7. Калкы жана саясий картасы161 15.2. Түндүк Американын жаратылыш аймактары жана алардагы ири өлкөлөр162 16. Атлантика океаны167 16.1. Океандын географиялык абалы жана изилдөө тарыхы167 16.2. Жаратылыш шарттары жана аларды чарбада пайдалануу168 16.2.1. Океандын таманынын рельефи168 16.2.2. Климаты. Агымдары168 16.2.3. Органикалык дүйнөсү169 16.2.4. Чарбада пайдаланылышы170 17. Түндүк Муз океаны171 17.1. Океандын физикалык-географиялык абалы жана изилдениши171 17.2. Жаратылыш шарттары жана ресурстары172 17.2.1. Климаты173 17.2.2. Органикалык дүйнөсү173 18. Евразия175 18.1. Материктин жаратылыш шарттары175 18.1.1. Физикалык-географиялык абалы жана көлөмү175 18.1.2. Борбордук жана Түндүк-Чыгыш Азияны ачуу жана изилдөө тарыхы177 18.1.3. Евразиянын рельефинин жалпы өзгөчөлүктөрү179 18.1.4. Евразиянын климаты. Климатты түзүүчү факторлор184 18.1.5. Ички суулардын бөлүштүрүлүшү189 ! 18.1.6. Жаратылыш зоналары194 18.1.7. Азыркы кездеги ландшафттар жана алардын чарбалык иштердин натыйжасында өзгөрүшү202 18.2. Ири жаратылыш аймактары жана аларда орун алган айрым өлкөлөрдүн баяндамасы204 18.2.1. Түндүк Европа жана андагы өлкөлөр204 18.2.2. Ортоңку Европа жана андагы ири өлкөлөр206 18.2.3. Түштүк Европа жана андагы өлкөлөр209 18.2.4. Түштүк-Батыш жана Алдыңкы Азия210 18.2.5. Борбордук Азия211 18.2.6. Чыгыш Азия жана андагы өлкөлөр213 18.2.7. Түштүк Азия жана андагы ири өлкөлөр216 18.3. Түндүк-Чыгыш Евразия218 18.3.1. Рельефинин башкы белгилери218 18.3.2. Түндүк-Чыгыш Евразиянын климатынын өзгөчөлүктөрүн аныктаган факторлор221 18.4. Түндүк-Чыгыш Евразиянын жаратылыш аймактары жана алардагы ири өлкөлөр223 18.4.1. Чыгыш Европа түздүгү224 18.4.2. Урал тоолору227 18.4.3. Кавказ229 18.4.4. Батыш Сибирь231 18.4.5. Чыгыш Сибирь233 18.4.7. Ыраакы Чыгыш237 18.4.8. Pоссия239 18.4.9. Орто Азия менен Казакстандын жаратылыш шарттары240 18.4.10. Орто Азиянын чөлдөрү жана тоолору242 18.4.11. Казакстан Республикасы245 18.4.12. Өзбекстан Республикасы246 18.4.13. Кыргыз Республикасы247 Корутунду249 Терминдердин жана түшүнүктөрдүн тизмеси250